Resultados da investigación sobre o proxecto de emprego personalizado

Datos Xerais:

Categoría: Emprego

Publicado: 2024

Editorial: Plena inclusión España

Publicación para: administracións públicas , empresas

Organización: FADEMGA Plena inclusión Galicia

Tema: Emprego

Descrición:

Nas últimas décadas, e en diferentes partes do mundo, producíronse progresos evidentes na inclusión 
das persoas con discapacidade intelectual ou do desenvolvemento. O obxectivo de conseguir a súa plena cidadanía está 
cada vez máis presente na Administración pública e en diferentes institucións (por ejem., Nacións Unidas, 
2006; Plena inclusión España, 2012). En España hanse producido avances en diferentes frontes, desde cambios 
legais ata o despregamento de recursos (centros de día, centros de educación especial, centros ocupacionais, 
centros especiais de emprego, residencias, vivendas tuteladas, etc.) para fomentar a calidade de vida e a 
inclusión das persoas con discapacidade intelectual ou de desenvolvemento.  
A pesar destes avances, queda moito camiño que percorrer. Moitas persoas con discapacidade intelectual 
ou do desenvolvemento seguen sufrindo exclusión, a pesar do proceso de desinstitucionalización. En moitos casos, 
seguen realizando actividades en centros protexidos onde apenas interactúan con outras persoas sen este tipo 
de discapacidade. Así mesmo, cando se moven pola contorna adóitano facer sen apenas interactuar 
con persoas sen discapacidade intelectual ou do desenvolvemento. A este fenómeno denominóuselle “ilusión 
de inclusión” (Martínez-Tur, Estreder e Fajardo-Castro, en prensa; Metzel e Walker, 2001; Pellicano, Bölte e 
Stahmer, 2018). É dicir, as persoas con discapacidade intelectual ou do desenvolvemento están en cada vez máis 
lugares, pero son certa medida “invisibles” para as persoas sen ese tipo de discapacidade (Dusseljee et 
ao., 2011). Deste xeito, non é estraño que máis do 40% das persoas con discapacidade intelectual, que 
participaron na Enquisa de Discapacidade, Autonomía Persoal e Situacións de Dependencia 2020 (Instituto 
Nacional de Estatística, 2022), sinalasen que non se relacionaran con ningún amigo, veciño ou coñecido nos 
12 meses anteriores. Nun contexto así, tampouco sorprende que as persoas con discapacidade intelectual 
ou do desenvolvemento mostren peores indicadores de saúde e benestar (Emerson et ao., 2023; Hughes-McCormack et 
ao., 2017), especialmente cando se incrementan as necesidades de apoio (Verdugo, 2018).
Unha das mellores vías para conseguir a plena inclusión das persoas con discapacidade intelectual ou do 
desenvolvemento é a través do seu emprego en organizacións ordinarias. Con iso, interactúan con traballadores 
sen esa discapacidade, gozando das mesmas condicións que outros traballadores que ocupan postos 
equiparables na mesma organización (ver Civic Impulse, 2015; Jordán de Urríes e Verdugo, 2003). O emprego en organizacións 
ordinarias non só permite ter unha actividade significativa que estrutura o tempo, é fonte 
de ingresos e permite a socialización e participación en contornas “naturais” non protexidos; é tamén un 
contexto no que a persoa con discapacidade intelectual ou do desenvolvemento pode realizar unha contribución 
relevante para outras persoas e para a sociedade, algo característico da “boa cidadanía” e que contribúe 
a unha inclusión xenuína (Martínez-Tur e Moliner, en prensa).
Para conseguir esta incorporación ao mundo laboral, a Administración pública e entidades como Plena 
inclusión España (movemento asociativo que loita en España polos dereitos das persoas con discapacidade 
intelectual ou do desenvolvemento e as súas familias) implementan estratexias a través de recursos (e 
metodoloxías) como os centros ocupacionais, os centros especiais de emprego e o emprego con apoio, entre 
outros. Neste contexto, o emprego personalizado emerxe como unha metodoloxía complementaria que puidese 
considerarse para favorecer, onda outras, a empregabilidade das persoas con discapacidade intelectual ou do 
desenvolvemento en organizacións ordinarias. Para iso, debe demostrarse a súa efectividade. Este é o obxectivo da 
avaliación realizada polo Instituto de Investigación IDOCAL (Universidade de Valencia), a pedimento de Plena 
inclusión España, e cuxos resultados se reportan no presente informe.1